Koren- en pelmolen Stel's Meulen

Koren- en pelmolen Stel's Meulen

Harkstede

Het verhaal

Koren- en pelmolen Stel’s Meulen in Harkstede is een met dakleer beklede achtkante stellingmolen op een stenen tussen- en onderstuk. Beide roeden zijn voorzien van zelfzwichting en hebben een vlucht van 21 m (ca. 70 voet). Eén van de roeden is voorzien van een stroomlijnneus met remklep. De molen is in 1981 uitgerust met een koppel maalstenen en één pelsteen, maar had eerder twee koppels maalstenen. De molen is in 1851 gebouwd als grondzeiler in opdracht van Jan Geerts Tipkers.

In 1856 werd de molen door Jan Geerts Tipkers mede ingericht tot pelmolen, maar deze pelstenen zijn later verwijderd. Na de verkoop van de molen aan Reinder Jan Kortholt werd in 1861 besloten om de molen te verhogen. De grondzeiler werd 4,5 meter omhoog gebracht, waarmee het een stellingmolen werd. In 1898 werd vergunning verleend voor het toepassen van stoom als drijfkracht, waarvoor een stenen gebouw aan de oostkant van de molen werd gebouwd. Omstreeks 1914 werd een Brons-ruwoliemotor van 18 pk. als hulpkrachtbron gebruikt voor een aparte maalderij. Deze maalderij functioneerde tot 1971.

Molenmakers A. Roemeling en H. Hassing uit Eexta hebben 1949 de molen hersteld voor f. 6000,-. Bij deze herstelling is onder andere de stelling gerepareerd, nieuw kleedhout aangebracht met een nieuwe asfaltlaag en is de zelfzwichting hersteld. Tijdens de storm van 9 op 10 november 1969 werd de molen beschadigd, maar dit werd vlug hersteld. In 1981 werden de roeden uitgenomen en werd de kap naast de molen geplaatst. Molenmaker A. Doornbosch en Zoon uit Adorp hebben in 1982 de molen gerestaureerd; kosten f. 330.000. Op 30 april 1983 werd de molen officieel in gebruik genomen. Hierbij kreeg toen de naam Stel’s Meulen, naar de voormalige eigenaars. In 1986 werd een nieuw koppel stenen geplaatst.

In de zomer van 2014 is een grote herstelbeurt uitgevoerd. Hierbij zijn onder andere de windpeluw, korte spruit, staartbalk en het gehele wiekenkruis, inclusief beide roeden, vervangen.

Eigenaars zijn geweest: onder andre in 1860 Jan Geerts Tipkers (gehuwd met Klaasje Rienks); sinds 1861 tot 1890 Reinder Jan Kortholt; Hendrik Kortholt (een zoon); sinds 1892 en onder andere in 1901 Elzo Stel; Gebr. Stel; J.G. Stel; sinds 1935 fa. Hendrik J. Stel en Zonen (Elzo en Hendrikus); sinds 22 oktober 1971 Slochter Molenstichting (voor f.1,-), die in 2015 is opgegaan in de Molenstichting Midden- en Oost-Groningen. Molenaarsknecht in de periode 1910 tot 1965 was Berend Mulder.

Standplaats: in het dorp aan de driesprong naar Ludderveer en Scharmer. Coördinaten: 242,6#581,6.

Uit het archief

Een overzicht van documenten en afbeeldingen uit onze database:

AfbeeldingenDocumenten
Dubbeltik om de kaart actief te maken

Molengegevens

Adres: Hamweg 2a, Harkstede
Functie: korenmolen, pelmolen
Type: achtkante stellingmolen
Bouwjaar: 1851
Ten Bruggencatenummer: 00668
Koren- en pelmolen Stel's Meulen